Zbójnicy na Podhalu

Chyba każdy zna postać Janosika, przedstawiona w serialu z lat 70. ubiegłego stulecia, doczekała się wielu historii i legend z pogranicza fikcji i realizmu. Również zbójnickie motywy w kulturze Skalnego Podhala, są widoczne do dnia dzisiejszego. Jak to naprawdę było z tymi zbójnikami i kim był i co robił Janosik? Kontynuując temat z zeszłego tygodnia, pozostajemy na Podhalu.

Pod halami czyli Podhale

Podhale - region utożsamiany często ze wszystkimi górami, a często i wszystkich górali próbuje się wrzucić do jednego worka jako górali podhalańskich. Jednak, warto skupić się na charakterystyce tego regionu, na którym do dzisiaj udaje się utrzymać przy życiu wiele lokalnych tradycji.

Sądeczczyzna - na styku wielu kultur

Kilka ostatnich tygodni, na portalu Facebookowym oraz na Instagramie prezentowałyśmy warte zobaczenia trzy miejsca należące do Okręgowego Muzeum w Nowym Sączu. Warto więc wspomnieć o samej Ziemi Sądeckiej, którą zamieszkiwały różne grupy etnograficzne oraz narodowości i która zajmuje znaczący obszar na mapie południowej Polski.

Zwyczaje Bożonarodzeniowe według Oskara Kolberga - audycja w Radiu Emaus

Przed świętami Bożego Narodzenia, odwiedziłyśmy radio Emaus i rozmawiałyśmy o zwyczajach świątecznych, które Oskar Kolberg opisał w swoich pracach dotyczących Wielkopolski. Zapraszamy do słuchania!

Jak Wielkopolanie wywalczyli niepodległość czyli drogi do powstania z perspektywy wsi

Powstanie Wielkopolskie, pierwsze zwycięskie, które jest chlubą wszystkich wielkopolan, był wynikiem półtora miesiąca zaciętych walk. Ale czy tylko one przyczyniły się do sukcesu. Pozwolę sobie na postawienie tezy, że nie. Bez wieloletniej pracy ogółu społeczeństwa, sukces ten nie byłby możliwy. Istotne jest słowo "ogół". W przygotowania, zaangażowały się wszystkie grupy społeczne. W tym poście chcę skupić się na tych, które działały na wielkopolskiej wsi.

Górale Szczawniccy

Szczawnica to miasto uzdrowiskowe położone blisko granicy ze Słowacją nad Dunajcem. Wraz z Krościenkiem, Grywałdem, Tylką i Haluszową tworzy mały region etnograficzny zamieszkiwany przez Górali Szczawnickich. I o tym właśnie dzisiaj.

11 listopada po poznańsku

Myślałam o poście, który wstawimy na 11 listopada. Po mojej głowie chodziły pomysły związane z ludowymi drogami niepodległości, czy ludowych korzeniach w motywach patriotycznych. Jednak te tematu poruszałyśmy już - był post o ludowych korzeniach w sztuce (<klik>) czy polskich tańcach narodowych (<klik>). Podczas długiego dnia wykładowego miałam sporo czasu na rozmyślania i olśniło mnie. Postanowiłam opowiedzieć o tym jak w Poznaniu obchodzi się ten dzień i dlaczego nie jest on obchodzony tylko i wyłącznie w kontekście patriotycznym.

Olędrzy na Ziemi Wielkopolskiej

Odwiedziłam ostatnio skansen w Wolsztynie. Zwiedzając go, moją uwagę przykuła zagroda olęderska. Słyszałam tę nazwę wcześniej, jednak nigdy nie zgłębiałam tego tematu. Postanowiłam zrobić to teraz.

Panny z "Wesela" (recenzja)

Kiedy w klasie maturalnej przerabialiśmy "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego, moja polonistka wspomniała, że czeka właśnie na książkę, która opisuje  życie trzech sióstr Mikołajczykówien i świat w którym dojrzewały. Po egzaminie dojrzałości pożyczyłam tę książkę, aby ją przeczytać. I całkowicie wsiąkłam. Do tego stopnia, że niecały rok później pożyczyłam ją do ponownego przeczytania.

Strój Krakowiaków Zachodnich, czyli co od święta zakładała Panna Młoda z "Wesela"

O regionie Krakowiaków Zachodnich wspominałam w poprzednim poście (<klik>). Pisząc tamten post, nawiązałam do postaci Tadeusz Kościuszki, czy twórczości młodopolskich artystów, jako przykłady głównych propagatorów stroju krakowskiego. Na jego rozwój przyczyniło się także istnienie namiastki wolnej Polski w postaci Rzeczpospolitej Krakowskiej, która istniała w pierwszej połowie XIX wieku. Te czynniki sprawiły, że strój Krakowiaków Zachodnich stał się symbolem spajającym i jednoczącym podzieloną na trzech zaborców Polskę. Został również niejako wizytówką polskiej kultury, oraz "awansował" do rangi stroju narodowego. Dzisiaj prawdopodobnie, wraz ze strojem łowickim stanowi pierwsze skojarzenie obcokrajowców (i nie tylko), kiedy mowa o polskim stroju ludowym.

Krakowiacy Zachodni

 "Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale" Taki tytuł nosi opera opowiadająca od dwóch największych grupach etnicznych Małopolski. Dzisiaj chcemy zaproponować kilka ciekawostek o tej pierwszej grupie, czyli o Krakowiakach. A konkretniej o Krakowiakach Zachodnich.

Górale Ochotniccy

Zapowiadałam, że będziemy przybliżać naszym czytelnikom, różnorodność miejsca w którym regularnie spędzamy wakacje - tzn. okolice miejscowości Tylmanowa, leżącej na styku Gorców, Pienin i Beskidu Sądeckiego. Dzisiaj kilka słów o tym:

Zwiad etnograficzny z Krościenka

Wiem, że bardzo dawno nas tu nie było. Muszę przeprosić za to zaniedbanie, ale czas wakacyjny pod tym względem jest bardzo intensywny i czasem trudno jest znaleźć czas, aby usiąść i coś napisać. Możemy jednak Was zapewnić, że nie próżnujemy, o czym będziecie mogli się przekonać w najbliższych tygodniach. Całe wakacje zbierałyśmy mnóstwo materiałów, które staną się bazą do tego o czym będziemy pisać w następnych postach. W końcu lato jest najlepszym czasem na robienie różnorakich zwiadów etnograficznych, czyż nie?

Pałuki

Dzisiaj dzięki inspiracji od "Starej Szkoły w Sadzie" post na temat Pałuk. Muszę przyznać, że kiedy zaczynałam pracę nad tym wpisem, pewna byłam, że będę musiała napisać, że oddalamy się nieco od Wielkopolski i zbaczamy nieco z naszej etno-trasy. Okazało się jednak, że Pałuki stanowią jeden z subregionów tej dzielnicy. Tak więc zanim przeniesiemy się w pełni do Małopolski kilka słów o tym miejscu.

Wizyta w WPE w Dziekanowicach

W niedziele, w ramach mojego imieninowego spaceru wybraliśmy się rodzinnie do Dziekanowic. Jest to miejscowość położona nad Jeziorem Lednickim, około 40 km na północny-wschód od Poznania.

Małopolska jako region Polski

 Na razie wszystkie posty które pisałyśmy dotyczyły albo tzw. ogółu albo zwyczajów dotyczących wielkopolski. Teraz chciałybyśmy zacząć pisać o tradycjach związanych z Małopolską. Nie znaczy to jednak że przestałyśmy pisać o Wielkopolsce, tylko będziemy pisać równolegle.  

Na polskich dróżkach...

Myślę, że o Pyzie i jej podróży po Polsce będę mieć jeszcze okazję napisać, a dzisiaj wykorzystując tytuł książki Hanny Januszewskiej chcę zwrócić uwagę na różnorodność polskiego folkloru.

Kolejna garść bardziej lub mniej znanych zwyczajów Wielkanocnych

Dzisiaj, w tą piękną niedzielę, chciałabym  przedstawić pewien  zwyczaj. Jest dość mało znany w powszechnej świadomości, a możemy go zaobserwować w Wielkopolsce.

Niedzielny spacer w Wierzenicy

W niedzielę spadł piękny śnieg; dlatego wybraliśmy się rodzinnie na spacer. Zwykły spacer przerodził się w zwiad etnograficzny; w którym przedstawię pewną małą miejscowość pod Poznaniem. Na krótką trasę wybraliśmy się do Wierzenicy - mała wieś w gminie Swarzędz, która pozornie nie ma nic do zaoferowania, w rzeczywistości jest niezwykła perełką zarówno dla spacerowiczów pragnących lasu i ciszy, jak i turystów chcących zobaczyć jakieś zabytki. Dzisiaj trochę o tym miejscu, jego historii, klimacie. Wszystko oczywiście przez pryzmat etnografii.

Czy Koziołki tylko w Poznaniu? O mikroregionie na pograniczu dwóch województw.

Chociaż Koziołki kojarzone są z stolicą Wielkopolski, na zachodzie tego regionu, możemy spotkać się z pojęciem "Region Kozła". Czym jest ten twór i czy tytułowy Kozioł dotyczy tego samego zwierzęcia, które każdego dnia w południe możemy zobaczyć na poznańskiej wieży ratuszowej?